Feb 26, 2011

က်န္းမာေရးႏွင့္ အလွပ

ေဆာင္းရာသီကာလမွာ ဘယ္လိုေတြ ေနထုိင္ စားေသာက္ရင္ ေကာင္းမယ္၊ ခႏၶာကိုယ္ အေလးခ်ိန္ကုိ ထိန္းထားျပီး သြယ္လ်တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ကို ပိုင္ဆိုင္ေအာင္ ဘယ္လို စားသင့္ေသာက္သင့္တယ္က အစ အၾကံေတြ ျပဳခ်င္ပါတယ္။ ေဆာင္းရာသီလို ေအးတဲ့ရာသီ ေရာက္လာျပီဆိုရင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အသီးအႏွံေတြက ေပါတယ္၊ လတ္ဆတ္တယ္ေလ။ ေဆာင္းရာသီ ၀င္လာျပီဆိုတာနဲ႕ အသားအေရေတြ ေျခာက္တတ္တယ္ေလ။ ေဆာင္းလိမ္း ခရင္ေတြ လိမ္းတာလည္း လိမ္းတာေပါ့ေလ။ တစ္ဖက္ကလည္း အသားအေရစိုေျပႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဒီရာသီမွာ အရည္ရႊမ္းတဲ့ အသီးအႏံွကိုလည္း ပိုစားသင့္ပါတယ္။ ေရွာင္ရ ေဆာင္ရ စားရမယ့္ အစာေတြအေၾကာင္း ရွင္းျပရင္းနဲ႕ တစ္ခုသတိရလို႔ မတုိ႔ကို ေျပာျပရဦးမယ္။ ကြၽန္မတုိ႕လူမႈေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ေတြ႔ဆံုၾကတဲ့အခါ သာေၾကာင္း မာေၾကာင္းအျပင္၊ အစားအေသာက္ အေနအထိုင္ အေၾကာင္းေတြလည္း ေျပာျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔အရြယ္ေတြက ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ဳိေတြ အျဖစ္မ်ားၾကေတာ့ အစားအေသာက္ ေလၽွာ့ရ၊ ေရွာင္ရတဲ့အျပင္ အ႐ိုးအဆစ္ေတြ သန္မာေအာင္ ခံႏုိင္ရည္ရွိေအာင္လည္း ႏြားႏို႔ေသာက္တဲ့အေၾကာင္းေတြ ေျပာျဖစ္ၾကတယ္ေလ။ အစ္မၾကီး တစ္ေယာက္က ႏြားႏို႕က်ဳိတဲ့အခါ မလိုင္ေတြကတက္လာ၊ ေသာက္မယ္ လုပ္ေတာ့ အဆီအစိမ့္ မလိုင္ကို ေရွာင္ဖုိ႔ သိထားေတာ့ အဲဒီမလိုင္ေတြကို ဖယ္ျပီး ေသာက္ရမွာကုိေတာ့ ႏွေျမာမိေၾကာင္း၊ မလိုင္ထည့္ျပီး ေသာက္ခ်င္စိတ္ကုိ ခ်ဳိးႏွိမ္ထားရေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ႏြားႏုိ႕ေသာက္မယ္ဆိုရင္ မလိုင္မပါေအာင္ ေသာက္ဖုိ႔လည္း လိုတယ္ေလ။ ဒါေပမဲ့ ဆိုင္ေတြမွာဆိုရင္ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ မွာရင္ မလိုင္မ်ားမ်ားထည့္ပါလို႕ မွာတတ္ၾကပါတယ္။ မလိုင္ေလး ပါလာတာနဲ႕ ပိုစိမ့္သြားေအာင္ကို အရသာက ရွိေတာ့ မဖယ္ဘဲ ေသာက္ခ်င္ၾကတဲ့ စိတ္ေတြေလ။ ဒါေတြ ကလည္း မလြဲမေသြ ေရွာင္ရမယ့္ အခ်က္ထဲမွာ ပါပါတယ္။ သိပ္စားခ်င္ရင္ စားလိုက္ပါ၊ မၾကာခဏ မစားမိေအာင္ဘဲ ထိန္းပါ။ စားခ်င္ ေသာက္ခ်င္တဲ့ စိတ္ကို အတတ္ႏုိင္ဆံုး ထိန္းႏုိင္ဖို႔လိုပါတယ္။ စားသင့္တဲ့ အစာေတြျဖစ္တဲ့ အခါးဓာတ္ ပါတဲ့၊ အမၽွင္ပါတဲ့ အစားအစာေတြကိုေတာ့ မၾကိဳက္ေပမယ့္ မေရွာင္ဘဲ စားသင့္ပါတယ္လို႕။ ကဲ ဘာေတြစားၾကမွာလဲ ဆုိတာကို ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္ေနာ္။ စားေသာက္႐ံုနဲ႔ေတာ့ မလံုေလာက္ဘူးေနာ္။ ေအးတဲ့ ရာသီေလးမွာ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ပိုလုပ္လို႕ လႈပ္ရွားလို႕ ေကာင္းတယ္။ စက္ဘီးစီးမယ္၊ ရြရြေျပးမယ္၊ လမ္းေလၽွာက္မယ္၊ ေတးဂီတ သံစဥ္ေတြနဲ႕ Aerobics လႈပ္ရွား ကစားၾကမယ္ဆိုရင္ ေမာရမွန္း မသိေအာင္ကို ေပ်ာ္စရာလည္း ေကာင္းတယ္။ တစ္ေနကုန္ တက္ႂကြ လန္းဆန္းေနမွာ အမွန္ပါပဲ။

နံနက္စာ စားရာ၀ယ္
မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္ေတြက နံနက္စာကို အဆာေျပေလာက္ပဲ စားတတ္ၾကပါတယ္။ လူလတ္ပိုင္းနဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္၀င္ၾကတဲ့သူေတြ
ကေတာ့ နံနက္စာကို အျပည့္အ၀ စားတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါမွသာ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ေန႔လယ္စာ မစားမီ၊ ေန႔တစ္၀က္အထိ အဆာခံႏုိင္မွာေလ။ တတ္ႏုိင္
ရင္ အသီး၊ ႏြားႏို႕၊ ေကြကာအုတ္ စတာေတြ စားပါ။ ျမန္မာဆန္ဆန္ကေတာ့ ထမင္းနဲ႕ ပဲျပဳတ္ဆီဆမ္းေပါ့။ အာဟာရလည္း ျဖစ္မယ္၊ အစာလည္း ခံႏုိင္ မယ့္ အစာကို စားရပါမယ္။
 
ေလးနာရီျခား တစ္ခါစားပါ
ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ခ်ခ်င္လို႕၊ အစား ေလ်ာ့စားတာတုိ႔ ေရွာင္တာ ေဆာင္တာေတြက လူကို ဥပဒ္ျဖစ္ေစတယ္ေလ။ ဗိုက္ဆာေနပါရက္နဲ႕ အဆာခံျပီး ေနရတဲ့ ဒုကၡကလည္း မေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အစာခံျပီး မေနပါနဲ႕၊ ဗိုက္ဆာေလ ပိုစားခ်င္ေလ ျဖစ္တတ္တယ္။ အစာကို ပံုမွန္ေလး စားပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႕ ညီၫြတ္တဲ့ အစားအစာျဖစ္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။ တတ္ႏုိင္ရင္ ၄ နာရီျခား တစ္ခါ အဆာေျပ စားႏုိင္ပါတယ္။


စားမယ့္ အစားအစာကို ၾကိဳတင္စီစဥ္
တတ္ႏုိင္ရင္ တစ္ပတ္စာ စားမယ့္ အစားအစာကို ၾကိဳတင္ စီစဥ္ထားပါ။ ၾကိဳ၀ယ္ထားလို႕ ရတယ္ေလ။ စားခါနီးမွ သြား၀ယ္ရတာတုိ႕၊ အစီအစဥ္မရွိဘဲ ေစ်းထဲေရာက္မွ ဘာ၀ယ္ရမွန္းမသိလို အခ်ိန္ကုန္ တာတုိ႔လည္း  ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အသား၊ ငါး၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ျပည့္စံုေအာင္ ပါတဲ့ ဟင္းလ်ာကို စနစ္တက်နဲ႕ ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ႏုိင္တယ္ေလ။ ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္သြားေတာ့ အာဟာရလည္း ျဖစ္မယ္၊ ဘာေတြကို ဘယ္လုိ ခ်က္စားသင့္ တယ္ ဆိုတာကို ၾကိဳစီစဥ္လို႕ ရတာေပါ့။  

စာရင္းျပဳစုျပီး ေစ်းသြားပါ
တစ္ပတ္စာ ခ်က္ျပဳတ္ စားေသာက္ရမယ့္ စာရင္းကို ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ျပီးမွ ေစ်း၀ယ္ထြက္ေတာ့ အခ်ိန္ကုန္လည္း သက္သာတယ္။ အဲဒီလိုမွ မဟုတ္ရင္ ေစ်းျခင္းေတာင္းၾကီးနဲ႕ ေစ်းထဲမွာ တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနျပီး ဟင္းလ်ာ စီစဥ္ရာမွာလည္း  အဆင္မေျပျဖစ္တတ္တယ္ေလ။

ဗိုက္ဆာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေစ်း၀ယ္မထြက္ပါနဲ႕
သိထားျပီးသား ဆိုေပမယ့္ သတိထားရမယ့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ Window shopping ဆို ပိုဆိုးေသးတယ္။ လမ္းေတြ မ်ားမ်ားေလၽွာက္ေလ၊ ေလွကားေတြ တက္ရေလ ဗိုက္ဆာေလပဲ။ ဗိုက္ဆာတာနဲ႔ပဲ ေတြ႕တဲ့ အသုပ္စံု၊ မုန္႕ဟင္းခါး၊ မုန္႕လက္ေဆာင္း၊ ဟမ္ဘာဂါ၊ ေဟာ့ေဒါ့ စတာေတြ ၀ယ္စား မိရင္ေတာ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္မလာမွာ မပူနဲ႕။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒါေတြ မစားမိေအာင္ အိမ္က မထြက္မီ အဆာေျပတစ္ခုခု စားျပီးမွ သြားပါ။

တစ္ပတ္မွာ တစ္ရက္ သက္သတ္လြတ္ စားပါ
လူတုိင္း တစ္ပတ္မွာ တစ္ရက္ေတာ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ ပဲမ်ဳိးစံု၊ အမၽွင္ဓာတ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြကို စားရင္ အာဟာရလည္း ျဖစ္တယ္။ အသားဓာတ္ လည္း ႂကြယ္၀မယ္။ သံဓာတ္ကိုလည္း ရရွိမယ္။ အမၽွင္ပါတဲ့ အစားအစာက ခႏၶာကိုယ္မွာ ရွိတဲ့ ကိုလက္စထေရာကို ေခ်ဖ်က္ ေပးတယ္ေလ။ တစ္ရက္ကေလး အသား မစားရတာေတြအတြက္ စိုးရိမ္ မေနနဲ႔ေနာ္။

တစ္ပတ္မွာ တစ္ၾကိမ္ အဆီပါတဲ့ ငါးကို စားပါ
အဆီပါတဲ့ ငါးမ်ား ျဖစ္ာကတဲ့ ေဆာ္လမြန္ငါး၊ ငါး ေသတၱာ၊ တူနားငါး၊ ငါးသေလာက္၊ ငါးျမင္းငါး စတာေတြမွာ ပါတဲ့ အဆီဓာတ္ဟာ ခႏၶာကိုယ္မွာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ အဆီဓာတ္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးတယ္။ တစ္တံုး ႏွစ္တံုးေလာက္ စားေပးပါ။ ဒါ့ျပင္ ႏွလံုးနဲ႕ ေဖာေရာင္ျခင္း စတဲ့ ေရာဂါေတြကိုလည္း သက္သာေစတယ္။ အဆီမ်ားတဲ့ ငါးေတြဟာ Vitamin-D ဓာတ္အတြက္ အေကာင္းဆံုးနဲ႕ အမ်ားဆံုး ရရွိႏုိင္တာ ျဖစ္ျပီး ထံုးဓာတ္စုပ္ယူမႈကိုလည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစတယ္ေလ။

အသီးအႏံွ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အေရာင္စံုေအာင္ စားေပးပါ
အေရာင္စံုရွိတဲ့ အသီးအႏံွ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကို စားျခင္းျဖင့္ ခႏၶာမွာရွိတဲ့ ဆဲလ္ ပ်က္စီးမႈေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ၊ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစတဲ့ အညစ္အောကးမ်ားကိုလည္း ခုခံ ကာကြယ္ေပး တယ္ေလ။ ဒါ့ျပင္ အသားအေရကိုလည္း စိုေျပေစျပန္ပါတယ္။

ေန႕စဥ္ ကယ္လစီယမ္ ဓာတ္ပါတဲ့ အစာ သံုးမ်ဳိးကို စားပါ
အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ အ႐ိုးသန္မာ က်န္းမာဖို႔ ကယ္လစီယမ္ ၇၀၀-၁၀၀၀ mg ေန႔စဥ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ စားေနတဲ့ အစာေတြ ျဖစ္တဲ့ ႏြားႏုိ႕၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ဒိန္ခဲ၊ ခ်ိစ္၊ အသီးအႏွံ စတဲ့ အစားအစာေတြကေန ကယ္လ္စီယမ္ကို ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ တစ္ေန႔ကုိ ကယ္လ္စီယမ္ ၃ မ်ဳိးပါတဲ့ အစာကို စားသင့္ပါတယ္။ 

အဆီဓာတ္နည္းတဲ့ အစာကို ေရြးစားပါ
အဆီ ေရွာင္စားပါ ဆိုတာနဲ႔ လံုး၀ မစားရတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သင့္တင့္ မၽွတစြာ စားသံုးႏုိင္ပါတယ္။ အဆီက ဆိုးက်ဳိးၾကီးပဲ ေပးတာ မဟုတ္ဘဲ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ဟိုမုန္းထုတ္လုပ္ျခင္း၊ သိုေလွာင္ျခင္း၊ အာ႐ံုေၾကာစနစ္၊ ဗီတာမင္ဓာတ္ ျပည့္၀ႏုိင္မႈကိုလည္း အေထာက္အပံ့ ျပဳျပန္ပါတယ္။ ဒါောကာင့္ အစာစားတဲ့အခါ မၽွမၽွတတ စားတတ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဆားကို ဂ႐ုစိုက္စားပါ
ဆားဓာတ္ လြန္ကဲစြာ စားရင္ မေကာင္းဘူး။ ေသြးတိုးတတ္တာ လူတိုင္းသိျပီး ျဖစ္မွာပါ။ ေနာက္ျပီး အငန္ဓာတ္ လြန္ကဲစြာ စားျပန္ရင္လည္း အဖုအပိမ့္က ထြက္လာျပီး အလွကို ပ်က္ေစျပန္တယ္ေလ။

ထမင္းစားပြဲေပၚမွာ က်က်နန ထုိင္စားပါ
တခ်ဳိ႕က အရင္စလို ထမင္းကို ေတြ႕တဲ့ေနရာမွာ ထုိင္စားတတ္တဲ့ အက်င့္ေတြ ရွိတတ္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕က တီဗြီေရွ႕မွာ ကိုးရီးယားကားေလး ၾကည့္ရင္းနဲ႕ စားတတ္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕က်ေတာ့လည္း အိမ္ေရွ႕စားပြဲမွာ ၾကံဳသလို စားတတ္ၾကတယ္။ ထမင္းစားတဲ့အခ်ိန္မွာ အာ႐ံုေတြ မ်ားေနတဲ့အတြက္ ထမင္းရဲ႕ အရသာကိုလည္း မခံစားႏုိင္ဘူးေလ။ အာ႐ံုစူးစိုက္ေနရတာေတြအတြက္ အစာကို ေကာင္းစြာ မေခ်ဖ်က္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ထမင္းစားခ်ိန္မွာ ထမင္းစားပြဲမွာ ထုိင္ျပီး အခ်ိန္ေပးျပီး အရသာရွိရွိနဲ႕ စိတ္ေရာ ကိုယ္ပါ ပါျပီး စားမွသာ ၀မ္းကို မဟာေနေစဘဲ တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲမွာေလ။ မတင္းတိမ္ေတာ့ ခဏ ခဏ ဗိုက္ဆာေနမွာေပါ့။

မိမိခႏၶာကိုယ္ ပံုသဏၭာန္ကို မ်က္စိအျမင္နဲ႕ ထိန္းပါ
မိမိရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ လွေရး ပေရးေတြက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဆန္းစစ္ျခင္းပဲေလ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တုိးလာသလား၊ ခါးမွာ အဆီေတြ စုလာျပီလား၊ လက္ေမာင္းေတြ တုတ္လာျပီလား၊ ဗိုက္ပူလာျပီလားဆိုတာ မ်က္စိနဲ႕ ၾကည့္႐ံုနဲ႔တင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ သိလာတာနဲ႕ ထိန္းဖို႕ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုျပီေလ။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ လုပ္ရမယ္၊ အစားအေသာက္ ျပင္ဆင္ရမယ္၊ ေလၽွာ့ခ်ရမယ္၊ စားေနက် အစာေတြ၊ ေသာက္ေနက် အရည္ေတြကို ေျပာင္းလဲရမယ္။ ကြၽန္မဆိုရင္ မသိမသာကေန သိသိသာသာ ၀၀လာတယ္။ အထူးသျဖင့္ ၀တ္ေနက် အက်ႌေတြ၊ စကတ္လံုခ်ည္ေတြ ၀တ္လုိ႕ မရေတာ့ဘူး။ တုိင္းၾကည့္စရာကို မလိုေလာက္ေအာင္ သိသိသာသာ ၀လာတာ။ ဒါဆို ဆင္ျခင္ရျပီေပါ့။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတိထားျပီးေန႕တိုင္းၾကည့္၊ သိလာလိမ့္မယ္။
 
အစာ မလြန္ေစနဲ႔၊ မစားဘဲ မေနနဲ႔
တစ္ေန႔တစ္ေန႔ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ အလုပ္႐ႈပ္ၾက၊ အစည္းအေ၀းေတြ တက္က၊ ဟိုအေရး ဒီအေရးေတြ အေျပးအလႊား လုပ္ၾကရင္း ေန႔လယ္စာ၊ ညစာလြတ္သြားၾကတာမ်ဳိးေတြကို မၾကာခဏ ၾကံဳတတ္ၾကပါတယ္။ စားေသာက္ရမယ့္ အခ်ိန္တစ္ခ်ိန္ လြတ္သြားတာနဲ႔ ေသြးထဲမွာ ရွိတဲ့ သၾကားဓာတ္ေတြ က်ဆင္းသြားျပီး ပိုမို ဆာေလာင္မႈကို ျဖစ္ေစတတ္တယ္ေလ။ ဒါေၾကာင့္ အတတ္ႏုိင္ဆံုး အခ်ိန္မွန္စားေသာက္ဖို႔ေတာ့ လိုပါတယ္။

ကိုယ္တိုင္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ စားခ်င္ေနတဲ့ စိတ္ကို မပိတ္ပင္ပါနဲ႕
လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ က်န္းမာေရးနဲ႕ ျပည့္စံုပါတယ္ဆိုတဲ့ အစားအစာကို မႏွစ္သက္တတ္ၾကဘူး။ ေရွာင္ပါ ဆိုတာေတြကိုမွ ပိုစားခ်င္တဲ့စိတ္ ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ အာသာျပင္းျပင္းနဲ႕ စားခ်င္ေနတဲ့ စိတ္ကိုမပိတ္ပင္လုိက္ပါနဲ႕၊ ခ်ီတံုခ်တံုျဖစ္မေနဘဲ စားခ်င္တာကို တစ္ခါတစ္ရံ စားသာ စားလုိက္ပါ။ ဥပမာ ေခ်ာကလက္၊ ကိတ္ စတာေတြကိုေပါ့။

လြန္ကဲစြာ မစားမိေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ပါ
ဆာေလာင္လွတယ္ဆိုျပီး ပန္းကန္ထဲမွာ အေမာက္ၾကီး ထည့္ျပီး မကုန္ႏုိင္ မခမ္းႏုိင္ေအာင္ ထည့္ျပီး မစားပါနဲ႕။ စားႏုိင္သေလာက္၊ ဗုိက္ျပည့္ျပီ ဆို႐ံုေလာက္သာ စားပါ။ လြန္ကဲစြာ စားေသာက္ျပန္ေတာ့လည္း မိမိက်န္းမာေရးကိုလည္း ထိခိုက္တယ္၊ မကုန္ႏုိင္ျပန္ေတာ့ အလဟႆ ျဖစ္တယ္ေလ။ စမ္းသပ္ၾကည့္ၾကပါလား။ ကြၽန္မ ရွင္းျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြထဲမွာ အေတာ္ေလး တိုက္ဆိုင္တဲ့အခ်က္ေတြ ပါမယ္ ထင္ပါတယ္။ သိျပီးသား လုပ္ေနက် အေလ့အက်င့္ေတြ ျဖစ္လို႔ ႏွစ္ထပ္ရွိရင္ မွတ္မိမွာမို႕ ျပန္ေလ့လာ စမ္းသပ္ၾကည့္ၾကဖို႕ မွာခ်င္ပါတယ္။ ဒါဆို ဘယ္လိုေတြ ေရွာင္ရမယ္၊ ေဆာင္ရမယ္ဆိုတာေတြကို ေလ့လာ လုပ္ၾကည့္ၾကပါစို႕။
 



No comments:

Post a Comment